Uyarılar Ve Öneriler

Uyarılar ve Öneriler

Cerrahi Aletlerde Karşılaşılan En Önemli Sorunlar

Cerrahi Aletlerin kullanımını kısıtlayan yada engelleyen iki önemli etken vardır;

Cerrahi aletlerde oluşan en önemli yıkıcı etki KOROZYON dur. Gerek kötü kullanım, gerekse malzeme kalitesinden kaynaklanan nedenlerle cerrahi aletlerin ömrünün kısalmasına ve her şeyden önemlisi çok ciddi enfeksiyonlara sebep olmaktadır. Korozyon, çok çeşitli etkenler tarafından oluşturulan ve aletler için en tehlikeli yıkıcı etkidir.

Ülkemizde özellikle, çeşme suyu ile yapılan temizliğe bağlı olarak gelişen klor tesirli korozyon, aletlerin iyi temizlenmemesini bağlı olarak gelişen birikinti korozyonu, yanlış sterilizasyona bağlı olarak gelişen sararma ve gerilim korozyonu, yanlış dezenfektanların(çamaşır suyu, tuz ruhu, bulaşık deterjanı…) yol açtığı aşındırıcı korozyonu, kalitesiz ve paslanmış aletlerle sterilizasyona bağlı olarak gelişen kontak korozyonu, kalitesiz alet kullanımında karşılaşılan yarık korozyonu ve en önemlisi yanlış kullanım ve bakımsızlıktan oluşan pas en çok karşılaşılan sorunlardır.

Cerrahi aletlerin fonksiyonunu etkileyecek şekilde oluşmuş kırıklar, kesici kısımlardaki körelmeler… Arızalı aletler fonksiyonlarını yapamamakta, bu şekilde kullanılmaları halinde ciddi travmalara, doku hasarlarına ve geç iyileşmelere sebep olmakta, ameliyat ve tedavi süresi uzamakta, gereksiz yatak ve antibiyotik israfı ile işgücü kaybına yol açmaktadır.

Tüm bu sorunların çözümü ve düzeltilmesi artık mümkün…

Temizlik Önerileri

Cerrahi el aletlerinin büyük çoğunluğu tamamen paslanmaz değil, geç paslanır türden çelik kullanılarak imal edilirler. Tamamen paslanmayan, yani krom oranı yüksek olan çeliğin karbon oranı düşük olduğu için ısıl işleme tabi tutulamamakta, yeterince sertlik ve esneklik verilememektedir. Bu nedenle de el aletleri için mutlaka gerekli olan sertlik sağlanamamaktadır. Cerrahi alet imalatında kullanılan, özel ısıl işleme tabi, krom ve Karbon oranı çok yüksek olan medikal çelikler kullanılmaktadır. Bu çelikler geç paslanmalarına veya dikkatli kullanıldıklarında çok uzun süre paslanmamalarına rağmen çok hassastırlar. Bu yüzden sürekli bakıma ve iyi kullanıma ihtiyaç duyarlar. Uzun bilimsel araştırmalar ve tecrübelerimizle aşağıda sizler için kısa ve basit kullanım kılavuzu hazırladık.

Temizleme Önerileri

  1. Cerrahi Aletler ilk alındıklarında fabrika tarafından özel bir yağla yağlanmıştır. Bu yüzden aletleri kullanmadan önce ambalajından çıkardıktan sonra, mutlaka yağdan arındıracak şekilde 5.5 ph veya özel temizleyicilerle iyice temizlenmeli ve mutlaka kurulanmalıdır.
  2. Tüm aletler, kullanıldıktan sonra mümkün olan en kısa zamanda kan, doku ve diğer maddelerden temizlenip distile su ile durulanmalıdır. Çamaşır suyu ve bazı kimyasallar zamanla korozyona neden olur.
  3. Temizlik işleminden hemen sonra aletler kurulanmalıdır. Herhangi kapalı bir yere konmamalıdır. Bu korozyona sebep olur.
  4. Soğuk sterilizasyon dan sonra aletlerin parlak görünmesi için distile su veya mineralsiz su ile yıkanıp hemen kurulanmalıdır.
  5. Eğer soğuk su sterilizasyon yöntemi kullanılıyorsa, solüsyon düzenli olarak değiştirilmelidir. Aksi takdirde korozyona sebep olur.
  6. Spesifik cerrahi alet temizleyicilerinden başka herhangi bir temizlik malzemesi kesinlikle kullanılmamalıdır.
  7. Cerrahi aletler, deterjan ve bulaşık teli gibi maddelerle temizlenmeye çalışılmamalıdır. Eğer elle temizlik yapılacaksa özel temizlik maddeleri veya sabun ve yumuşak fırça ile yapılmalıdır. Durulama muhakkak distile su ile yapılmalıdır.
  8. Sudaki demir, sodyum, kalsiyum, magnezyum ve bakır gibi elementler kontrol edilmeli, sert suların kullanıldığı yerlerde otoklavdaki buhar yolları periyodik olarak kontrol edilmeli veya otoklavdaki buhar filtresine distile su konmalıdır. Bu işlem kir, pas ve boru pisliklerinin çoğunu atacaktır.
  9. Eğer çamaşırhanede örtüleriniz 6-8 kez yeterli durulanmaz ise otoklav esnasında bu örtülerde kalabilecek beyazlatıcı temizlik malzemesi korozyona sebep olur.
  10. Aşağıdaki solüsyonlar korozyon sonucu doğurur
    • Alüminyum, baryum, kalsiyum, demir veya stanius klorid solüsyonu
    • Fenol, lizol
    • Dakin solüsyonu veya zefiran
    • Asit çeşitleri, cıva veya potasyum solüsyonu
  11. Paslanmaz çelik cerrahi aletlerinizi krom tepsilerde sterilize etmeyiniz. Çünkü bu tepsinin yüzeyi ile temas eden aletin yüzeyi arasında elektriksel hareket oluşup paslanmayı hızlandırır.
  12. Otoklava sokup, buharla temas etmeden önce aletlerin tüm yüzeyleri iyice kurulanmalıdır.
  13. Sterilizasyon dan hemen sonra otoklavı açmak için acele etmeyiniz. Bir süre otoklavda soğumaya bırakınız. Ani ısı değişiklikleri aletlerin sertleşip kırılmalarına yol açar.
  14. Cerrahi aletler kullanıldıktan hemen sonra dezenfekte edilip, temizlenmelidir
  15. Cerrahi aletler her temizlendiğinde yeni hazırlanmış dezenfeksiyon ve temizlik eriyikleri kullanılmalıdır.
  16. Cerrahi aletler saf su ile bolca durulanmalıdır.
  17. Cerrahi aletler durulandıktan hemen sonra kurulanmalıdır

Temizleme Metodları

Mekanik Elle Temizleme

  1. Aletler birbirine zarar vermeyecek şekilde birbirine dokunmalıdır.
  2. Protein pıhtılaşmasının önlenmesi için temizleme safhasında, akar suyun maksimum 45º C olması gerekir.
  3. Kullanılan su mutlaka klorsuz olmalıdır.
  4. Ön yıkamadan sonra durulama işlemi dikkatle yapılmalıdır. Cerrahi aletlerin üzerindeki kalıntıların iyice temizlenmesi için bu işlem çok önemlidir.
  5. İlk durulamada ön girişten sonra su sıcaklığı 70-95º C iken son durulamada bu sıcaklık 70-75º C olmalıdır.
  6. Son durulamadan sonra cerrahi aletler üzerindeki su lekelerinin temizliğinde ise distile su kullanılmalıdır.
  7. Cerrahi aletler üzerinde dezenfeksiyon ve temizlik eriyiği ile ilgili köpüklenme, köpük giderilene kadar durulanmalıdır.

Ultrasonik Temizleme

  1. Bu temizlemede ultrasonik alet içindeki titreşim çırpıntıları pioze kristalleri sayesinde olur
  2. Titreşimler kan pıhtılarını ve mafsal (eklem) yerlerine, elle ulaşılmayan yerlere ulaşarak temizlemeyi kolaylaştırır.
  3. Ultrasonik suyun sıcaklığı en az 40º C olmalıdır.
  4. Ultrasonik temizleyicideki suyun kirliliği temizleme etkisini düşürür. Eriyik aralıklarla yenilenmelidir.
  5. Günlük kullanımlarda ultrasonik temizleme süresi 5 dakika süreyle yeterli görülür.
  6. Aletler Ultrasonik temizlikten sonra da elle yoğun olarak durulanmalıdır. Önerilen yine distile su dur.

Kontrol

  1. Mekanik ve ultrasonik temizlemeden sonra aletler kontrol edilmelidir. Cerrahi aletlerin üzerinde protein kalıntıları ve diğer lekeler bulunmamalıdır.
  2. Kirlenmiş, eğilmiş, paslanmış , hasar görmüş yani fonksiyonlarını yitirmiş aletler diğerlerinden ayrılmalıdır.
  3. Bu işlem büyüteç yardımıyla yapılabilir.
  4. Her iki temizlikte de tel fırça, metal sünger kesinlikle kullanılmamalıdır.

Sterilizasyon Öncesi

  1. Mekanik ve ultrasonik temizlikten sonra aletler iyice durulanmalıdır.
  2. Mafsallı aletleri açık hale getirin.
  3. Aletler soğuduğunda yağlayıp; temizlik, leke ve işlev (fonksiyon) kontrolü yapılmalıdır.
  4. Bu işlemler sırasında kesinlikle tel fırça, metal sünger kullanılmamalıdır.
  5. Fonksiyonlarını yitirmiş cerrahi aletler diğerlerinden ayrılmalıdır.
  6. Mafsallı aletleri yağ ile yağlayın.
  7. Kilit tertibatlı aletler birinci ayar noktasında kapatılmalıdır.

Sterilizasyon

Sterilizasyon esnasında meydana gelecek sıcak ve soğuk farklılıkları cerrahi aletler üzerinde gerilmeye sebep olabilir. Bundan dolayıdır ki aletler üzerinde çatlama ve elastikiyet kaybı olur. Bunun önlenmesi için kilit mandalının birinci ayağı kapatılmalıdır.

Cerrahi Aletlerin Pas ve Lekelerinin Sebepleri

  1. Sudaki yabancı iyonların Zararlı etkisi
  2. Alet yüzeyindeki yetersiz kalite eksikliği (iyi yüzey kalitesinin olmayışı)
  3. Temizlik ve dezenfeksiyon maddelerinin yetersizliği
  4. Temizlik ve dezenfeksiyon maddelerinin dozundaki uyumsuzluk
  5. Temizlik ve durulama sonrası yapılan kontrolün yetersizliği
  6. Ameliyat parça kalıntıları
  7. Mekanik veya elle temizlemenin yetersizliği
  8. Sterilizasyon makinelerinin çelikten yapılmamış olması
  9. Yıkama ve durulama işlemlerinin distile ve deiyonize su ile yapılmaması.

Sterilizasyon Önerileri

Ülkemizde maalesef üretici firmaların sterilizasyon önerilerine uyulmamakta ve çok büyük paralar ödeyerek alınan değerli malzemeler biraz itina ve dikkat gösterilmediğinden kısa sürede kullanım dışı kalmaktadır. En önemli sorunlar temizlik ve sterilizasyon sırasında yaşanmaktadır. Aşağıda sizler için hazırladığımız sterilizasyon önerileri ile el aletlerinizin ömrünü 3 kat uzatabilirsiniz.

  1. Cerrahi aletler mutlaka distile su ile temizlenmeli, durulanmalıdır.
  2. Aletler steril edilmeden önce mutlaka kurulanmalıdır.
  3. Aletler asla zefiran, battikon gibi sıvıların içinde bekletilmek suretiyle steril edilmemelidir.
  4. Aletler sıcak hava fırını tipi kuru hava sterilizatörlerinde asla steril edilmemelidir. Zorunlu durumlarda aletler keten veya pamuklu beze sarılıp çelik bir kutu içinde steril edilmelidir.
  5. Cerrahi aletler asla sıcak su içinde kaynatılarak steril edilmeye çalışılmamalıdır.
  6. Asla çamaşır suyu, tuz ruhu, kireç çözücü gibi kimyasallarla temas ettirilmemelidir.
  7. Otoklavda sterilizasyon yapılacaksa sıcaklık 134 C0 den fazla olmamalıdır.
  8. Otoklavda mutlaka distile su kullanılmalıdır. Çeşme suyu kullanmak otoklav cihazına da zararlıdır.
  9. Korozyona uğramış aletlerle diğer aletler birlikte otoklava konmamalıdır. Zira korozyon bulaşıcıdır. Otoklavda sirkülasyonda olan su buharı korozyonu taşır.
  10. Otoklava cerrahi aletler keten veya pamuklu beze sarılı olarak mutlaka alüminyum konteynırlar içinde konulmalıdır.
  11. Alüminyum konteynırların filtreleri üreticinin talimatlarına uygun olarak kontrol edilmeli ve değiştirilmelidir.
  12. Steril olan aletler otoklav veya sterilizatörden sıcak olarak çıkarılmamalıdır. Sterilizatör kapağı açıldıktan sonra oda sıcaklığına gelene kadar dışarı çıkarılmamalıdır.
  13. Her türlü endoskoplar ve aksamları, cerrahi motorlar ve aksamları ile elektrikli, elektronik görüntüleme cihaz alet ve edavatları keten yada pamuklu bir beze sarılarak alüminyum bir konteynır içinde maksimum 8 dakika 134 derece otoklavda steril edilebilir. Daha uzun süre yada bu koşulların sağlanmadığı durumlarda otoklavda bekletilmesi bu alet ve cihazlar için geri dönülemez hasarlara yol açabilir.
  14. En önemlisi mutlaka kaliteli Cerrahi aletler kullanılmalıdır.